Category Archives: Одон орон

Сансар дахь биетийн температур

Дэлхийн агаар мандлын гадна талд байгаа хиймэл дагуулын яг нар луу харсан хэсгийн 1м² талбай бүрт 1 секундэд тусах нарны туяаны энерги S ≈ 1361 Жоуль болно. Нарнаас холдож, ойртох үед энэ туяаны энерги зайн квадратад урвуу хамааралтай (зайг одон … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик, Хялбар тооцоо | Tagged , , , | Сэтгэгдэл бичих

Нар төвт систем ба оддын параллакс

Дэлхий нарыг тойрдог гэдгийг хэдэн онд хэн яаж баталсан юм бол? Товч хариулт: Яг тэдэн онд баталсан гэхэд хэцүү. Аажим аажмаар их удаан хугацаанд бүрэлдэж бий болсон мэдлэг. Бүр МЭӨ 3-р зуунд эртний Грекийн философич Аристарх нар төвт системийн санааг … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик, түүх | Tagged , , , , , , , , | Сэтгэгдэл бичих

Дэлхий анх хэр халуун байсан бэ?

Нарыг «нялх» үед түүнийг тойроод эргэж байсан солир, астероидууд хоорондоо мөргөлдөж, бөөгнөрөн хуралдсаар дэлхий болон бусад чулуулаг гаригууд үүссэн гэж үздэг. Солир, астероидуудын дундаж нягт 3.5г/см³ байдаг бол дэлхийн дундаж нягт 5.6г/см³ орчим байгаа. Тэгэхээр дэлхийг анх үүсгэсэн материал таталцлын … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик | Tagged , , | Сэтгэгдэл бичих

Ньютоны теорем

Та зөгнөлт кинон дээр гардаг шиг газар доогуур чөлөөтэй явж чаддаг машинд суугаад газрын гүн рүү аялжээ гэе. Тэгээд жишээлбэл, 100км-ын гүнд орвол таны дээр байгаа 100км зузаан давхарга таныг дээш нь татна. Иймд доошлох тусам таны жин багассаар дэлхийн … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Таталцал, Физик | Tagged , , , | Сэтгэгдэл бичих

Дөрвөн улирал

Дэлхийн хойд хэсгийн газар нутаг өдөртөө нар луу «нүүрээрээ харах» үед тэнд зун болдог. Харин 6 сар орчмын дараа тухайн газар нутагт өдөр болж байсан ч гэсэн нар ташуу тусах бөгөөд нэгж талбайд оногдох нарны энерги багассанаас тэнд өвөл болно. … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик, цаг тоолол | Сэтгэгдэл бичих

Галилейн сарнууд ба гэрлийн хурд

2016 оны зун Жуно хөлөг Бархасбадь руу дөхөж байх үедээ авсан зурагнуудыг эвлүүлэн хөдөлгөөнтэй дүрс болгож харахад ийм байна. Дагуулуудынх нь нэр хамгийн дотор талаасаа эхлээд Ио, Европа, Ганимед, Каллисто гэж явна. Бархасбадийн сүүдэрт эдгээр дагуулууд байн байн орж «хиртэж» … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик, түүх | Tagged , , , , , , | Сэтгэгдэл бичих

Оддын байрлал

Одон орон сонирхож эхэлж буй хүмүүст зориулаад дор үзүүлсэн шиг оддын зурган дээрх тоонууд нь ямар учиртай юм бэ, зургийг бодит тэнгэртэй яаж холбох вэ гэдэг талаар ойлголт өгөх гэж оролдъё. Дэлхийн газрын зурагт уртраг, өргөрөг ашигладаг шиг оддын зураг … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон | Tagged , | Сэтгэгдэл бичих