Category Archives: Физик

Ньютоны болон Кулоны хуулиуд

Байгалийн философийн математик эхлэл (1687) номондоо Исаак Ньютон ертөнц дахины таталцлын (буюу гравитацын) хуулийг дараах байдлаар томъёолсон. Ямар ч хоёр цэгэн масс бие биенийгээ татах бөгөөд энэ таталцлын хүчний хэмжээ нь уг хоёр массын үржвэрт шууд, хоорондох зайн квадратад нь урвуу … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Таталцал, Физик, Цахилгаан соронзон | Tagged , , , , | Сэтгэгдэл бичих

Дэлхий анх хэр халуун байсан бэ?

Нарыг «нялх» үед түүнийг тойроод эргэж байсан солир, астероидууд хоорондоо мөргөлдөж, бөөгнөрөн хуралдсаар дэлхий болон бусад чулуулаг гаригууд үүссэн гэж үздэг. Солир, астероидуудын дундаж нягт 3.5г/см³ байдаг бол дэлхийн дундаж нягт 5.6г/см³ орчим байгаа. Тэгэхээр дэлхийг анх үүсгэсэн материал таталцлын … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик | Tagged , , | Сэтгэгдэл бичих

Ньютоны теорем

Та зөгнөлт кинон дээр гардаг шиг газар доогуур чөлөөтэй явж чаддаг машинд суугаад газрын гүн рүү аялжээ гэе. Тэгээд жишээлбэл, 100км-ын гүнд орвол таны дээр байгаа 100км зузаан давхарга таныг дээш нь татна. Иймд доошлох тусам таны жин багассаар дэлхийн … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Таталцал, Физик | Tagged , , , | Сэтгэгдэл бичих

Дөрвөн улирал

Дэлхийн хойд хэсгийн газар нутаг өдөртөө нар луу «нүүрээрээ харах» үед тэнд зун болдог. Харин 6 сар орчмын дараа тухайн газар нутагт өдөр болж байсан ч гэсэн нар ташуу тусах бөгөөд нэгж талбайд оногдох нарны энерги багассанаас тэнд өвөл болно. … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик, цаг тоолол | Сэтгэгдэл бичих

Галилейн сарнууд ба гэрлийн хурд

2016 оны зун Жуно хөлөг Бархасбадь руу дөхөж байх үедээ авсан зурагнуудыг эвлүүлэн хөдөлгөөнтэй дүрс болгож харахад ийм байна. Дагуулуудынх нь нэр хамгийн дотор талаасаа эхлээд Ио, Европа, Ганимед, Каллисто гэж явна. Бархасбадийн сүүдэрт эдгээр дагуулууд байн байн орж «хиртэж» … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик, түүх | Tagged , , , , , , | Сэтгэгдэл бичих

Вейлийн хууль

Хоёр цэгийн хооронд чанга татаж бэхлэгдсэн утсыг доргиоход ямар давтамжтай хэлбэлзэх нь тухайн утасны уян харимхай чанар, урт, өргөнөөс хамаарна. Эдгээр параметрүүдийг нь удирдах замаар хийл, төгөлдөр хуур, гитар гэх мэт хөгжмийн зэмсгийг утасны хэлбэлзлийг ашиглан янз бүрийн давтамжтай дуу … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Анализ, Дифференциал тэгшитгэл, Математикийн түүх, Физик | Tagged , , | Сэтгэгдэл бичих

Бүх хүн зэрэг үсэрвэл дэлхий хөдлөх үү?

Дэлхийн бүх хүн нэг газар цуглаж байгаад зэрэг үсэрвэл дэлхийг хөдөлгөж чадах болов уу? Хэдүүлээ маш хялбар тооцоо хийгээд үзье л дээ. Дэлхийн хүн амыг ихээр бодож 8 тэрбум, нэг хүний дундаж массыг 70кг гэвэл нийт хүний масс хамгийн ихдээ … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Физик, Хялбар тооцоо, Элдэв зүйлс | Tagged , | Сэтгэгдэл бичих