Author Archives: temur

Галилейн сарнууд ба гэрлийн хурд

2016 оны зун Жуно хөлөг Бархасбадь руу дөхөж байх үедээ авсан зурагнуудыг эвлүүлэн хөдөлгөөнтэй дүрс болгож харахад ийм байна. Дагуулуудынх нь нэр хамгийн дотор талаасаа эхлээд Ио, Европа, Ганимед, Каллисто гэж явна. Бархасбадийн сүүдэрт эдгээр дагуулууд байн байн орж «хиртэж» … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, Физик, түүх | Tagged , , , , , , | Сэтгэгдэл бичих

Оддын байрлал

Одон орон сонирхож эхэлж буй хүмүүст зориулаад дор үзүүлсэн шиг оддын зурган дээрх тоонууд нь ямар учиртай юм бэ, зургийг бодит тэнгэртэй яаж холбох вэ гэдэг талаар ойлголт өгөх гэж оролдъё. Дэлхийн газрын зурагт уртраг, өргөрөг ашигладаг шиг оддын зураг … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон | Tagged , | Сэтгэгдэл бичих

Тэнгэр дэх сарны хөдөлгөөн

Нэг сарын урт, эсвэл «битүүнээс битүүний хоорондох» хугацаа дунджаар ≈29.53 хоног байдаг гэж та сонссон байх. Энэ яг юу гэсэн үг юм бэ? Шинийн сарнаас эхлээд нар сарны харилцан байрлал орой нар жаргах үед ямар байх нь вэ гэдгийг ажиглаад … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, цаг тоолол | Tagged , , | Сэтгэгдэл бичих

Цагаан сарын аажим шилжилт

Төгсбуянтын тооллын цагаан сар жилээс жилд хэзээ болж байсан, ирээдүйд хэзээ болох вэ, ерөнхийдөө хойшилж эсвэл урагшилж байгаа юу гэдэг асуудлыг сонирхоё. Дорх зурагт 1900–2024 оны хоорондох цагаан сарын шинийн нэгэн аргын тооллоор ямар өдөр тохиохыг үзүүлэв. Энд хэд хэдэн ойролцоо зүй тогтол шууд ажиглагдаж … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Одон орон, цаг тоолол | Tagged , , | Сэтгэгдэл бичих

Вейлийн хууль

Хоёр цэгийн хооронд чанга татаж бэхлэгдсэн утсыг доргиоход ямар давтамжтай хэлбэлзэх нь тухайн утасны уян харимхай чанар, урт, өргөнөөс хамаарна. Эдгээр параметрүүдийг нь удирдах замаар хийл, төгөлдөр хуур, гитар гэх мэт хөгжмийн зэмсгийг утасны хэлбэлзлийг ашиглан янз бүрийн давтамжтай дуу … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Анализ, Дифференциал тэгшитгэл, Математикийн түүх, Физик | Tagged , , | Сэтгэгдэл бичих

Бүх хүн зэрэг үсэрвэл дэлхий хөдлөх үү?

Дэлхийн бүх хүн нэг газар цуглаж байгаад зэрэг үсэрвэл дэлхийг хөдөлгөж чадах болов уу? Хэдүүлээ маш хялбар тооцоо хийгээд үзье л дээ. Дэлхийн хүн амыг ихээр бодож 8 тэрбум, нэг хүний дундаж массыг 70кг гэвэл нийт хүний масс хамгийн ихдээ … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Физик, Хялбар тооцоо, Элдэв зүйлс | Tagged , | Сэтгэгдэл бичих

Нуур яагаад ёроолдоо хүртэл хөлддөггүй вэ?

Гол, нуурын ус өвөл яагаад ёроолдоо хүртэл хөлдчихгүй байна вэ? Хэдүүлээ энд нэг хялбарчилсан тооцоо хийгээд үзье л дээ. Нуурын мандалд нимгэхэн мөс тогтчихсон байна гэж төсөөл. Тэгвэл мөсний дээд захын температур агаарын температуртай адилхан, доод захын температур 0˚C байна. … Үргэлжлүүлэн унших

Posted in Физик, Хялбар тооцоо | Tagged , | Сэтгэгдэл бичих